Jeofizik çalışmalar, yer altının fiziksel özelliklerini inceleyerek geoteknik, maden arama, arkeoloji, askeri, üst yapı, hidrojeoloji vb. gibi alanlarda önemli bilgiler sağlar. Bu disiplinlerde sıkça sorulan sorular ve cevapları aşağıda sunulmuştur:
1. Jeofizik yöntemler nelerdir ve hangi amaçlarla kullanılır?
Jeofizik yöntemler, yer altının fiziksel özelliklerini ölçmek için kullanılır. Başlıca yöntemler şunlardır:
- Sismik Yöntemler: Yer altı yapılarının belirlenmesinde kullanılır.
- Elektrik Yöntemleri: Yer altı suyu araştırmaları ve maden aramalarında kullanılır.
- Manyetik Yöntemler: Yüzeye yakın metalik yapılar ve maden yataklarının tespitinde kullanılır.
- Gravite Yöntemleri: Büyük yer altı yapılarının belirlenmesinde kullanılır.
Jeofizik nedir?
Jeofizik, yeraltını kazı yapmadan fiziksel yöntemlerle inceleyen bilim dalıdır. Kayaçların manyetik, elektriksel, yoğunluk ve elastik özellikleri ölçülerek yeraltındaki yapıların modellenmesi sağlanır.
Jeofizik çalışmalar hangi alanlarda kullanılır?
- Maden arama
- Yeraltı suyu araştırmaları
- Jeotermal aramalar
- Mühendislik projeleri
- Baraj ve tünel projeleri
- Çevre araştırmaları
- Arkeoloji
- UXO (patlamamış mühimmat) araştırmaları
Jeofizik sondajın yerine geçer mi?
Hayır.
Jeofizik sondajın alternatifi değildir. Sondaj öncesinde en doğru hedeflerin belirlenmesini sağlayarak gereksiz sondaj maliyetlerini azaltır.
Jeofizik çalışmalar %100 sonuç verir mi?
Hayır.
Yeraltı doğal olarak karmaşık bir yapıya sahiptir. Jeofizik çalışmalar olasılığı artırır ancak hiçbir bilimsel yöntem %100 garanti vermez.
Maden aramalarında hangi jeofizik yöntem kullanılmalıdır?
Bu tamamen hedeflenen cevher tipine bağlıdır.
Örneğin;
Kömür → TEM, Rezistivite
Altın → IP / Rezistivite, Manyetik
Bakır → IP, TEM, Manyetik
Demir → Manyetik, Gravite
Krom → Manyetik
Nikel → Manyetik, TEM
Sadece manyetik ölçü yeterli olur mu?
Bazı sahalarda evet.
Ancak çoğu projede;
- Jeoloji
- Uzaktan Algılama
- Manyetik
- Gravite
- IP / Rezistivite
- Elektromanyetik
birlikte değerlendirilerek daha güvenilir hedefler oluşturulur.
Sondaj noktası belirleyebilir misiniz?
Evet.
Jeoloji, jeokimya ve jeofizik verileri birlikte değerlendirilerek öncelikli sondaj hedefleri oluşturulabilir.
Manyetik yöntem neyi ölçer?
Yeraltındaki kayaçların manyetik özelliklerini ölçer.
Manyetik yöntem hangi madenlerde başarılıdır?
- Demir
- Manyetit
- Krom
- Nikel
- Sülfürlü cevherler
- Yapısal faylar
Drone manyetik ile yer manyetik arasındaki fark nedir?
Drone sistemleri;
- çok daha hızlıdır,
- geniş alanları kısa sürede tarar,
- yüksek çözünürlük sağlar.
Yer manyetik ise küçük alanlarda daha ayrıntılı çalışmalarda tercih edilir.
Drone manyetik ölçüm kaç metre yükseklikten yapılır?
Genellikle
- 20 m
- 30 m
- 50 m
uçuş yüksekliği tercih edilir.
Rezistivite yöntemi nedir?
Yeraltındaki kayaçların elektriksel dirençlerini ölçerek farklı litolojilerin ve su içeren seviyelerin belirlenmesini sağlar.
IP yöntemi nedir?
IP (Induced Polarization), kayaçların elektrik yükünü depolama özelliklerini ölçer.
Sülfürlü cevherlerin araştırılmasında en önemli yöntemlerden biridir.
Rezistivite ile kaç metre derinlik görülebilir?
Bu;
- elektrot aralığına,
- arazi koşullarına,
- kullanılan cihaza
bağlıdır.
Yaklaşık olarak;
- 50 m
- 100 m
- 200 m
- 500 m+
araştırma yapılabilir.
2D ve 3D rezistivite arasındaki fark nedir?
2D sistemler profil boyunca kesit üretir.
3D sistemler ise hacimsel yeraltı modeli oluşturur.
TEM yöntemi hangi amaçla kullanılır?
İletken cevherler Yeraltı suyu Derin yapıların araştırılması Sülfürlü cevherler
TEM ile kaç metre derinliğe ulaşılabilir?
Kullanılan sistem ve jeolojiye bağlı olarak onlarca metreden birkaç yüz metreye kadar araştırma yapılabilir.
Veri İşleme – Ham veriler müşteriye teslim ediliyor mu?
Evet.
İstenildiğinde tüm ham veriler teslim edilir.
Hangi yazılımlar kullanılıyor?
Örneğin;
- Aarhus Workbench
- Oasis montaj
- Leapfrog
- QGIS
- ArcGIS
- ZondRes2D
- ZondRes3D
Sonuç raporunda neler bulunur?
Ölçüm metodolojisi Haritalar Kesitler 3B modeller Yorumlar Önerilen sondaj lokasyonları PDF raporu Sayısal veriler
Ölçüm ne kadar sürer?
Arazi büyüklüğüne bağlıdır.
Küçük projeler 1 gün içerisinde tamamlanabilirken, büyük projeler birkaç hafta sürebilir.
Hangi bölgelerde hizmet veriyorsunuz?
Türkiye’nin tamamında ve uluslararası projelerde hizmet veriyoruz.
Fiyat nasıl belirleniyor?
Fiyat raporlama kapsamına göre belirlenmektedir.
- proje alanı
- yöntem
- hedef derinlik
- arazi koşulları
- ulaşım
Teklif almak için hangi bilgiler gereklidir?
- Lokasyon KML / koordinatlar
- Araştırma amacı
- Beklenen hedef derinliği
- Ruhsat alanı
- Varsa eski çalışmalar
